Toplumun önemli bir parçası olan yaşlı bireyin; bu dönemde aktif, üretken ve başarılı bir yaşam sürmesindeki en önemli faktör "Sağlıklı Yaşlanma"dır. Yaşlanmaya bağlı yeti kaybının ve hastalıkların tedavi ve rehabilitasyon giderlerinin artması, yaşlılarda görülme sıklığı artan hastalıklara bağlı sorunların yoğunlaşması, yaşlanmanın altında yatan yapısal ve işlevsel mekanizmaların gün geçtikçe daha fazla aydınlığa kavuşması; YAŞLILIK konusundaki çalışmalara sadece gereksinimin değil ilginin de artmasına neden olmaktadır.
Günümüzde araştırmalar tüm dünyadaki yaşlıların, alıştıkları ve bir ömür geçirdikleri mekanlarda ve çevrelerinde sevdikleri ile birlikte yaşlanabilme umudu taşıdıklarını göstermektedir. Bu kavram giderek gündeme oturmakta ve toplum kaynaklarının bu bağlamda artırılması yoluna gidilmesi önerilmektedir. AGING IN PLACE "Yerinde Yaşlanma" konusundaki kapsamlı bilimsel çalışmaların sonuçlarına göre; yaşlı insanlar toplum içinde yaşayıp, normal bir sosyal yaşam sürdürürlerse fiziksel ve ruhsal sağlıklarını daha iyi koruyabilmekte ve yaşamdan daha fazla keyif alabilmektedirler.
Yaşlılara sunulacak hizmetleri düzenlerken bakışımızı "yerinde yaşlanma"ya yöneltecek olursak, toplum temelli yaşlı bakım hizmetlerinin geliştirilmesinde en önemli rolü oynayan tıbbi ve sosyal yaşlı bakım hizmetlerini iyi bir arabirim niteliği kazandırmaya ve bu süreçlere yönelik yasal uyarlamaları yapmaya gereksinim vardır.
Ne yazık ki, kapsamlı bir şekilde sıklıkla da belli belirsiz olarak kullanılan "yerinde yaşlanma", politika yapan ve sağlık hizmeti sunanlar arasında büyük popülerlik kazanmıştır. Amaç bu söylemin içinin akılcı ve etik kaygılar ön planda utularak doldurulması ve bu amaçla sunulan hizmetlerin de objektif olarak denetlenmesi olmalıdır.
Pek çok ülkede uygulanan bu yaklaşım yaşlıların toplumda uygun tıbbi ve bakım hizmetlerinden yararlanmasını sağlamakla ve yaşam kalitelerini artırmakla kalmayıp, huzurevlerine erken dönemde başvuruları da engellemektedir.
Günümüzde geleceğin belirsizliğine karşın; yaşlılar için bir yere bağlı olmak, orası ile tanımlanmak ve yılların deneyimiyle ortaya çıkan güçlü hatıralar kümülatif olarak olumlu bir motivasyon oluşturmaktadır. Evde yaşlanmanın karmaşık bir süreç olduğu ve sadece bir yere bağlılıktan daha fazlasını kapsadığı açıktır. Sosyolojik anlamda ev; tarihi kimliğiyle birlikte, "geçmiş olayların hatırlanıp, paylaşıldığı ve özellikle matemlerde tesellinin sağlandığı yerler" olarak tanımlamıştır.
Kapsamlı çalışmalar kişilerin "yaşlılığın başlangıcı" olarak algıladığı yaşın sadece kendi sağlıklarındaki değişikliklerin ortaya çıktığı dönem olarak algılandığını göstermektedir. Bu değerlendirme yaş kimliğinin öncelikle sağlık sorunlarına özdeşleştiğini kanıtlamakta ve yaşlılığın algılamasında kişisel sağlığın ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Bunun yanında, yaşlılar hangi yaşta olurlarsa olsunlar, kendilerine gereksinim duyulduğunu bilmek ve hissetmek istemekte, olabildiğince üretkenliklerini sürdürmekten mutlu olmaktadırlar.
Yaşlılıkta "İyilik Hali" için gerekenler:
Fiziksel : Düzgün ve çok yönlü beslenme alışkanlıkları, Düzenli egzersiz, Zararlı alışkanlıklardan uzak durmak
Manevi :Yaş ne olursa olsun yaşamda bir amacın olması, Güçlü etik değerlere ve sağlam bir ahlaka sahip olmak
Zihinsel: Zihnin sürekli öğrenmeyle uyarılması, Problem çözebilmek,Yaratıcılık özelliklerinin korunması
Sosyal: Çevre ile iyi ilişkiler kurulması ve iletişimin sürdürülmesi, topluma ve çevreye olumlu katkıda bulunabilme çabalarının devam ettirilmesi
Duygusal; Başkalarına ve kendisine karşı olan düşünceleri anlayabilme, Duygusal açıdan dengede olabilme
Mesleksel: Kişisel başarılarını farkında olma ve başkalarına katkılarını da kendi başına kavrayabilme
Yaşlanan dünyanın yaşlanan insanları için en öncelikli sorunlar; "sağlık ve güvenlik" tir ki, bunlar kişilerin yerinde yaşlanma olanaklarını kısıtlayan en temel faktörlerdir. Yaşlılara yönelik politikaların geliştirilmesi aşamasında bu faktörleri kontrol altına almaya yönelik bir çerçeve çizilmelidir. Evde ve toplumda güvenliği sağlamak özellikle vlerinde yaşlanan yaşlılar için "ulusal bir halk sağlığı kaygısı" ve "toplumsal sorumluluk" tur. Yaşlılara ve onlara bakan ailelerine yaşlıların kendi ev ortamında en az sorunlarla yaşayabilmelerini sağlamak için gerekli destek sunulmalıdır.
Yerinde yaşlanma, diğer bir deyişle toplum içinde bakım yaşlı hastalara sağlanan hizmetlerde var olan temel felsefenin anahtar noktası olmalı, yaşlılar huzur, güven ve saygınlık içinde yaşamlarını sürdürebilmelidir.
GERİATRİ DERNEĞİ YÖNETİM KURULU
www.geriatri.org
i
Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir
